Ddi Tolina Kukozesa Evaporative Cooling?

Okunyogoza okufuumuuka kulinatekozesebwa nga ebbugumu lya bbaatule ery’amazzi-ery’omu kifo liri waggulu nnyo. Enkola enkulu ey’okunyogoza okufuumuuka yeesigamye ku njawulo y’ebbugumu wakati w’ebbugumu ly’empewo erikalu-bbalubu n’ennyogovu-bbalubu okusobola okutambuza ebbugumu; enjawulo eno gy’ekoma okuba ennene, n’obulungi bw’okunyogoza gye bukoma okuba obw’amaanyi.

Mu bitundu ebirimu embeera y’obudde eyokya n’obunnyogovu-nga sizoni y’enkuba ya plum mu bugwanjuba bwa China obw’oku lubalama lw’ennyanja oba ebitundu by’ebibira by’enkuba eby’obutiti mu Bugwanjuba bw’obuvanjuba bwa Asia-ebbugumu lya bbaatule ery’obunnyogovu-lisemberera ebbugumu ery’okunyogoza erigendererwa, ekinafuya nnyo amaanyi agavuga okufuumuuka kw’omukka gw’amazzi.

Kino tekikoma ku kulemererwa kutuuka ku kikolwa eky’okunyogoza ekyetaagisa wabula era kiwaliriza enkola y’okunyogoza okukola obutasalako ku mugugu omujjuvu, ekyongera obulabe bw’okulemererwa kw’ebyuma. Okugeza, mu mbeera nga ebbugumu lya bbaatule ennyogovu-lisukka diguli 24 , okukozesa okunyogoza okw’omukka okukkakkanya amazzi agatambula mu makolero okutuuka wansi wa diguli 28 kivaamu omugerageranyo gw’okukozesa amaanyi amatono ennyo bw’ogeraageranya n’ebinyogoza amazzi, ekigafuula obutakola mu by’enfuna ddala.

Okunyogoza okufuumuukakisaana okwewalibwa ng’ekintu ekinyogoza kyetaaga omutindo omukakali ogw’omutindo gw’amazzi. Mu nkola y’okunyogoza okw’okufuumuuka, amazzi agatambula geeyongera okubeera agakulu, ekivaako emiwendo gy’obucaafu nga ion za kalisiyamu ne magnesium n’ebintu ebikalu ebiyimiriziddwa, ebyangu okukola ebikuta n’ebiwuka ebiramu ku bifo eby’okuwanyisiganya ebbugumu.

Okugatta ku ekyo, enkola z’okunyogoza ezifuumuuka ez’ekika ekiggule- ziyingiza butereevu enfuufu n’obucaafu okuva mu mpewo, ne kireeta obucaafu bw’ekisengejjero. Ku nkola y’okunyogoza mu makolero nga okukola obulungi, okukola chip ez’ebyuma, n’eddagala-nga emikutu gy’okunyogoza gyetaaga obulongoofu obw’amaanyi n’obucaafu obutono-okutwala okunyogoza okw’omukka kyandiyongedde ku nsaasaanya y’okulongoosa ey’omu makkati era kiyinza n’okuleeta okuzibikira kw’ebyuma oba obulema ku mutindo gw’ebintu. Ekirala, singa ekifo ekinyogoza kiba mazzi agakulukuta oba agakwata omuliro era agatulika, ensengekera enzigule oba ekitundu-ekiggule eky’enkola z’okunyogoza ezifuumuuka ereeta obulabe bw’okukulukuta kw’ekifo n’obubenje obw’obukuumi.

Okunyogoza okufuumuukatesaanira mbeera nga enkola zeetaaga okutebenkera kw’ebbugumu ly’okufuluma erya waggulu ennyo. Ekikolwa ky’okunyogoza eky’okunyogoza okufuumuuka kitera nnyo okukyukakyuka mu bbugumu n’obunnyogovu bw’ekifo; enkyukakyuka entonotono mu mbeera z’obudde ez’ebweru ziyinza okuleeta enkyukakyuka mu bbugumu erifuluma mu kifo ekinyogoza.

Okugeza, okufuga ebbugumu ly’ekintu ekituufu n’okulungamya obulungi ebbugumu mu riyaaktori z’eddagala mu ngeri entuufu kyetaagisa okutebenkera kw’ebbugumu mu kugumiikiriza kwa ±1 diguli . kino ekyetaagisa obutuufu, n’okukaka okukozesa kiyinza okuvaako ebivaamu eby’amaanyi nga reaction runaway oba ensobi z’okupima ekintu.

Okunyogoza okufuumuukaerina okukugirwa mu bitundu-ebitaliimu mazzi oba ebitundu ebirina amateeka amakakali agakwata ku butonde bw’ensi. Okunyogoza okufuumuuka kuwerekerwako okufiirwa kw’amazzi okunene: twala eminara egy’okunyogoza egy’amakolero egy’okuggalwa ng’ekyokulabirako, omuwendo gwago ogw’amazzi agakola-okutwalira awamu guva ku bitundu 1% okutuuka ku bitundu 3% ku bungi bw’amazzi agatambula, era okukozesa ku mutendera omunene-kukozesa omuwendo omunene ennyo ogw’eby’obugagga by’amazzi.

Mu bukiikakkono bw’amaserengeta ga China amakalu oba mu ppaaka z’amakolero ezirina emiwendo gy’amazzi emitono, engeri eno ekozesa amazzi-ekontana n’enkola z’okukuuma amazzi. Mu kiseera kino, amazzi amakyafu agatambula nga gava mu kunyogoza okufuumuuka galimu eminnyo, eddagala eritta enkwa n’ebintu ebirala ebingi. Mu bitundu ebirina ebisaanyizo ebikakali ku butonde bw’ensi n’enkola ezitamala kulongoosa mazzi macaafu, amazzi amakyafu ng’ago gasobola okucaafuwaza ettaka n’ebifo eby’amazzi, ne kiteeka abakozesa mu bulabe bw’ebibonerezo eby’amaanyi eby’obutonde.